نویسنده :مرجان کاشفی
تجارت آنلاین در افغانستان، به ویژه پس از محدودیتهای طالبان بر آموزش و کار زنان، به عنوان فرصتی کلیدی برای دختران و زنان ظاهر شده است. بسیاری از دختران محروم از تحصیل با ایجاد فروشگاههای آنلاین در شبکههای اجتماعی مانند اینستاگرام، فیسبوک و واتساپ، محصولات خانگی را میفروشند.
حدود ۴۰ تا ۴۵ درصد زنان کارآفرین افغان تولیدات خود را به صورت آنلاین عرضه میکنند، که این روند رو به رشد است.درآمد و مثالهادرآمد ماهانه از این فعالیتها از ۳ تا ۱۰ هزار افغانی متغیر است و با سرمایه اندک (حتی ۱۰۰ افغانی) قابل شروع است.زنان میتوانند از خانه کار کنند، مسئولیتهای خانوادگی را مدیریت نمایند و به استقلال مالی برسند، هرچند در ابتدا درآمد کمتر از تجارت سنتی است.
چالشها
چالشهای اصلی شامل اینترنت ضعیف، نبود بانکداری دیجیتال، عدم اعتماد مصرفکنندگان و هزینههای ارتباطی بالا است.با وجود این موانع، تجارت آنلاین به معدنی طلایی برای رشد اقتصادی زنان تبدیل شده و با آموزشهای دیجیتال مانند برنامههای سازمان ملل تقویت میشود.دادههای دقیق آماری در مورد درصد دقیق دختران علاقهمند به تجارت آنلاین محدود است، اما روند کلی نشاندهنده علاقه رو به رشد است.آمار مشارکتاتاق تجارت زنان افغانستان گزارش میدهد که دستکم ۱۰ هزار زن (شامل دختران جوان) به عنوان صاحب کسبوکار ثبت شدهاند، و ۴۰ تا ۴۵ درصد آنها فروش آنلاین دارند؛ این رقم در برخی منابع تا ۶۵ درصد هم ذکر شده است.بسیاری از دختران محروم از تحصیل، این مسیر را به عنوان راهی برای استقلال مالی انتخاب کردهاند.
روند علاقه پس از ۱۴۰۰، با محدودیتهای طالبان، رشد چشمگیری در میان زنان و دختران مشاهده شده، و جوانان افغان به طور کلی به کار آنلاین رو آوردهاند.
مثالها شامل گروههایی مانند "سئوافغانستان" توسط سه دختر جوان است که کسبوکارها را آنلاین حمایت میکنند.
چالشهای اصلی دختران در توسعه کسبوکارهای آنلاین در افغانستان شامل مشکلات فنی، مالی و اجتماعی است که رشد را کند میکند.چالشهای فنی و زیرساختیاینترنت ضعیف، پرهزینه و ناپایدار که بازاریابی و ارتباط با مشتریان را دشوار میسازد.نبود سیستم بانکی دیجیتال و پرداخت آنلاین، که معاملات را به روشهای نقدی یا سنتی محدود میکند.چالشهای بازار و اعتمادعدم اعتماد مشتریان به خرید آنلاین به دلیل نوپا بودن بازار، نبود آدرس پستی دقیق و سیستم بازگشت کالا.مشکلات ارسال کالا و لجستیک ضعیف در شهرهای کوچک.چالشهای اجتماعی و مالیکمبود سرمایه اولیه و نبود حامی مالی.فشارهای طالبان، خانوادهها و جامعه بر فعالیت زنان، به علاوه عدم آگاهی عمومی از تجارت آنلاین.
دختران افغان در حال توسعه کسبوکارهای آنلاین خود را اغلب از طریق صفحات اینستاگرام و شبکههای اجتماعی نشان میدهند. صحنههایی از دختران جوان در حال مدیریت فروشگاههای آنلاین خانگی را به تصویر میکشد، که نمادی از تلاش آنها برای استقلال مالی است.
اقتصاد آنلاین برای دختران در افغانستان هم فرصتهای کلیدی و هم چالشهای جدی به همراه دارد، نه صرفاً یکی از آنها.فرصتهای اصلیاستقلال مالی از خانه بدون نیاز به حضور فیزیکی، با سرمایه اندک (۱۰۰ تا ۲۰۰۰ افغانی).مدیریت همزمان وظایف خانوادگی و کسب درآمد ماهانه ۳ تا ۱۰ هزار افغانی، به ویژه برای دختران محروم از تحصیل.رشد سریع با شبکههای اجتماعی مانند اینستاگرام و فیسبوک، که بیش از ۴۰ درصد زنان کارآفرین از آن استفاده میکنند.چالشهای اصلیاینترنت ضعیف، گران و ناپایدار، همراه با قطعیهای مکرر.نبود بانکداری دیجیتال، پرداخت آنلاین و لجستیک مناسب، که اعتماد مشتریان را کاهش میدهد.کمبود سرمایه، فشارهای اجتماعی طالبان و عدم آگاهی عمومی از خرید آنلاین.در نهایت، فرصتها بر چالشها غالب شده و این مسیر را به "معدن طلایی" برای دختران تبدیل کرده است.دخترانی که تجربه قبلی در کسبوکارهای حضوری دارند، در انتقال به تجارت آنلاین چالشهای کمتری را تجربه میکنند، اما همچنان با مشکلات ساختاری روبرو هستند.مزایای تجربه قبلیتجربه حضوری به آنها کمک میکند تا بازار را بهتر بشناسند، شبکه مشتریان داشته باشند و مهارتهای فروش را سریعتر به فضای آنلاین منتقل کنند؛ مثلاً زنان تجارتپیشه مانند خانم روفی ضربههای اقتصادی را کمتر از حضوری میدانند.این افراد اغلب با سرمایه و دانش اولیه، فروشگاههای آنلاین را سریعتر راهاندازی میکنند و از رقابت اشباعشده بازار آنلاین کمتر آسیب میبینند.چالشهای باقیماندهبا این حال، مشکلات اینترنت ضعیف، نبود پرداخت دیجیتال و لجستیک همچنان برای همه وجود دارد و تجربه حضوری آن را کامل حل نمیکند؛ صدف (از نمونههای گزارششده) عدم اطمینان مشتریان را چالش اصلی میداند.فشارهای اجتماعی و کمبود آموزش دیجیتال هم برای افراد با تجربه مشکلی است، هرچند کمتر از تازهکاران.
به هر صورت این فرصت و جایگزین خوبی برای زنان است، ولی نمی تواند جای مشاغل اصلی زنان بگیرد، و آنها را در مشاغل دلخواه شان صاحب تجربه کند.
